Cách làm Yes/No/Not Given IELTS Reading cực chi tiết, khắc phục 6 lỗi thường gặp

Bài viết này của IELTS LangGo sẽ giúp bạn hiểu đúng bản chất dạng bài Yes/No/Not Given, nắm vững quy trình làm bài 3 bước, phân biệt dứt điểm các đáp án dễ nhầm, và tránh được 6 lỗi sai phổ biến nhất mà thí sinh thường mắc phải.

1. Tổng quan dạng bài Yes/No/Not Given trong IELTS Reading

1.1. Yes/No/Not Given là gì?

Yes/No/Not Given trong IELTS Reading là dạng bài yêu cầu xác định quan điểm của tác giả so với statement. Định nghĩa của từng lựa chọn được giải thích như sau:

Đáp án	Nghĩa
YES	Nhận định phù hợp với quan điểm/lập trường của tác giả trong bài
NO	Nhận định mâu thuẫn hoặc trái ngược với quan điểm của tác giả
NOT GIVEN	Bài đọc không đề cập đến quan điểm của tác giả về vấn đề này

1.2. Yes/No/Not Given khác True/False/Not Given như thế nào?

Đây là điểm phân biệt quan trọng mà rất nhiều thí sinh bỏ qua, dẫn đến việc áp dụng sai chiến thuật.

Các dạng bài Reading IELTS và cách làm đạt điểm tối đa cho thấy cả hai dạng bài đều thuộc nhóm Information Identification Questions, nhưng bản chất hoàn toàn khác nhau:

True/False/Not Given: Xác định xem một thông tin thực tế (factual information) trong statement có đúng với dữ kiện trong bài hay không.
Yes/No/Not Given: Xác định xem một ý kiến hoặc quan điểm (opinion/claim) trong statement có khớp với lập trường của tác giả hay không.

Nói đơn giản hơn: T/F/NG hỏi về sự thật khách quan, còn Y/N/NG hỏi về quan điểm chủ quan của tác giả.

*Dấu hiệu nhận biết dạng bài Y/N/NG trong đề thi*

1.3. Tần suất xuất hiện và mức độ khó

Trong đề thi IELTS Academic, dạng Y/N/NG xuất hiện khá thường xuyên thường từ 1 đến 2 lần trong một đề thi hoàn chỉnh, với khoảng 5–7 câu mỗi lần xuất hiện. Dạng bài này được đánh giá là tương đương hoặc khó hơn True/False/Not Given vì đòi hỏi thí sinh không chỉ tìm thông tin mà còn phải phân tích được thái độ và lập trường của người viết.

2. Cách làm bài Yes/No/Not Given

Dù trông phức tạp, dạng Y/N/NG hoàn toàn có thể chinh phục nếu bạn áp dụng đúng quy trình 3 bước sau.

Bước 1: Xác định keywords trong statement

Trước khi đọc bài, hãy phân tích kỹ từng statement và gạch chân từ khóa quan trọng. Với dạng Y/N/NG, keywords cần chú ý gồm hai nhóm:

Nhóm 1 Từ chỉ nội dung (content keywords): Tên riêng, số liệu, địa danh, thuật ngữ chuyên ngành những từ khó hoặc không thể paraphrase. Đây là những từ giúp bạn định vị vị trí thông tin trong bài.

Nhóm 2 Từ chỉ quan điểm (opinion markers): Đây là nhóm đặc trưng của Y/N/NG mà dạng T/F/NG không có. Hãy chú ý đặc biệt đến những từ như:

believe, argue, suggest, claim, consider, think
should, must, need to, ought to
important, effective, necessary, beneficial, problematic
likely, probably, certainly, possibly

Những từ này phản ánh mức độ chắc chắn và lập trường của tác giả đây chính là yếu tố quyết định đáp án Y/N/NG.

Ví dụ: Statement: "The author believes that remote work is more productive than office work." Keywords cần gạch chân: "believes" (opinion marker), "remote work", "more productive", "office work".

Bước 2: Xác định vị trí thông tin trong bài

Sau khi đã có keywords, dùng kỹ năng scanning để tìm đoạn văn có chứa thông tin liên quan.

Lưu ý quan trọng: Các câu hỏi Y/N/NG thường đi theo thứ tự tuyến tính trong bài đọc. Nghĩa là câu hỏi số 1 sẽ tương ứng với đoạn đầu bài, câu hỏi số 2 tương ứng với đoạn tiếp theo, và cứ như vậy. Tính chất này giúp bạn thu hẹp phạm vi tìm kiếm đáng kể.

Để scanning hiệu quả, hãy tham khảo phương pháp Keyword Technique một kỹ thuật rất hữu ích để locate thông tin nhanh trong bài IELTS Reading.

Bước 3: So sánh và xác định đáp án

Đây là bước quan trọng nhất và cũng là bước cần nhiều tư duy nhất. Sau khi tìm được đoạn văn liên quan, hãy đặt câu hỏi:

"Tác giả có bày tỏ quan điểm gì về vấn đề này trong bài không? Nếu có, quan điểm đó có khớp với statement không?"

Nếu bạn muốn biết thêm nhiều bí kíp giải bài và luyện thi IELTS hiệu quả, có lộ trình phù hợp với trình độ và đầu ra có cam kết, điền form ngay để IELTS LangGo tư vấn lộ trình hợp lý nhé!

3. Phân biệt chi tiết YES, NO và NOT GIVEN

3.1. Khi nào chọn YES?

Chọn YES khi quan điểm trong statement hoàn toàn nhất quán với những gì tác giả nói trong bài. Tác giả có thể diễn đạt cùng ý đó bằng từ ngữ khác (paraphrase), nhưng ý nghĩa và lập trường phải tương đồng.

Ví dụ:

Bài đọc: "Remote working arrangements have proven to significantly boost employee output, according to the researchers."
Statement: "The author suggests that working from home improves productivity."
→ YES (cùng quan điểm, được paraphrase)

3.2. Khi nào chọn NO?

Chọn NO khi quan điểm trong statement đi ngược lại với quan điểm tác giả đưa ra trong bài. Tác giả có thể phủ nhận trực tiếp, hoặc bày tỏ quan điểm ngược chiều.

Lưu ý: NO không có nghĩa là "sai về mặt thực tế" nó chỉ có nghĩa là trái với quan điểm của tác giả.

Ví dụ:

Bài đọc: "The author contends that stricter regulations would actually hinder innovation rather than protect it."
Statement: "The author believes that stricter regulations would benefit the innovation sector."
→ NO (quan điểm trực tiếp mâu thuẫn)

3.3. Khi nào chọn NOT GIVEN?

Chọn NOT GIVEN khi bài đọc không có bất kỳ thông tin nào về quan điểm của tác giả liên quan đến vấn đề trong statement. Có thể bài đọc đề cập đến chủ đề, nhưng tác giả không bày tỏ lập trường rõ ràng về khía cạnh cụ thể được hỏi.

Đây là đáp án khó nhất vì não người thường có xu hướng "điền vào chỗ trống" bằng hiểu biết sẵn có, dẫn đến chọn YES hoặc NO khi thực tế là NOT GIVEN.

Ví dụ:

Bài đọc thảo luận về lợi ích kinh tế của năng lượng mặt trời, nhưng không đề cập đến quan điểm của tác giả về chi phí lắp đặt ban đầu.
Statement: "The author argues that the initial installation cost of solar panels is too high for most households."
→ NOT GIVEN (bài không có quan điểm của tác giả về điểm này)

Áp dụng logic sau để xác định đáp án:

*Cách tư duy để đánh giá statement thuộc lựa chọn nào*

4. Ví dụ thực hành Yes/No/Not Given

The expansion of online education platforms has undeniably changed how people access knowledge. However, Professor Sarah Mitchell argues that digital learning, while convenient, cannot fully replicate the benefits of face-to-face instruction. She believes that in-person classes foster a sense of community that is difficult to recreate online. Mitchell also suggests that students who struggle academically tend to perform better when they have direct access to their teachers. Interestingly, she does not comment on the relative cost of online versus traditional education.

Câu hỏi:

Professor Mitchell believes that online education is as effective as traditional classroom learning.

Phân tích: Bài viết nêu rõ Mitchell argues rằng học trực tuyến cannot fully replicate lợi ích của học trực tiếp → Quan điểm trái ngược với statement. → Đáp án: NO

According to Professor Mitchell, in-person learning helps build a sense of belonging among students.

Phân tích: Bài viết nêu Mitchell believes rằng lớp học trực tiếp foster a sense of community → Cùng ý với statement (community = sense of belonging), chỉ paraphrase. → Đáp án: YES

Professor Mitchell argues that online education is more affordable than traditional education.

Phân tích: Đoạn cuối bài nói rõ she does not comment on the relative cost → Tác giả không đưa ra quan điểm về điều này. → Đáp án: NOT GIVEN

Mitchell suggests that students with academic difficulties benefit from having direct access to their instructors.

Phân tích: Bài viết nêu Mitchell suggests that students who struggle academically tend to perform better when they have direct access to their teachers → Khớp với statement (struggle academically = academic difficulties; direct access = direct access to their teachers). → Đáp án: YES

5. 6 lỗi sai phổ biến khi làm Yes/No/Not Given

Nắm vững lý thuyết nhưng vẫn sai? Rất có thể bạn đang mắc một trong sáu lỗi dưới đây.

Lỗi 1: Nhầm lẫn Y/N/NG với T/F/NG

Đây là lỗi nền tảng. Nhiều thí sinh áp dụng chiến thuật của True/False/Not Given vào dạng Yes/No/Not Given tức là chỉ kiểm tra thông tin thực tế mà bỏ qua yếu tố quan điểm của tác giả.

Cách sửa: Ngay khi đọc yêu cầu đề bài, hãy chú ý xem đề hỏi "agree with the information" (→ T/F/NG) hay "agree with the views/claims of the writer" (→ Y/N/NG). Đây là ranh giới quyết định toàn bộ cách tiếp cận.

Lỗi 2: Dùng kiến thức bên ngoài để trả lời

Một statement có thể đúng về mặt thực tế trong thế giới thực, nhưng nếu tác giả không nêu quan điểm đó trong bài → đáp án vẫn là NOT GIVEN. Thí sinh rất hay bị "bẫy" ở điểm này, đặc biệt với các chủ đề quen thuộc.

Cách sửa: Tuyệt đối chỉ căn cứ vào nội dung trong bài đọc. Nếu không tìm thấy quan điểm của tác giả trong bài, hãy chọn NOT GIVEN, dù bạn biết rõ thực tế ra sao.

Lỗi 3: Nhầm NO với NOT GIVEN

Đây là lỗi phổ biến nhất. Nhiều thí sinh thấy bài không nhắc đến vấn đề trong statement thì chọn NO, trong khi đáp án đúng là NOT GIVEN hoặc ngược lại, thấy bài có nhắc đến chủ đề nhưng tác giả chưa bày tỏ lập trường thì vẫn chọn YES/NO.

Cách sửa: Luôn tự hỏi hai câu theo thứ tự: (1) Tác giả có đề cập vấn đề này không? → nếu không: NOT GIVEN. (2) Nếu có, quan điểm có mâu thuẫn với statement không? → nếu có: NO; nếu không: YES.

Lỗi 4: Bỏ qua các từ hạn định (qualifier words)

Các từ như always, never, only, mainly, sometimes, most, some có thể thay đổi hoàn toàn ý nghĩa của statement. Nhiều thí sinh đọc lướt và bỏ qua những từ này, dẫn đến đánh giá sai lập trường của tác giả.

Ví dụ: Statement: "The author believes exercise is the only way to maintain good health." Nếu bài viết nói tác giả cho rằng exercise is one of the most effective ways, đáp án sẽ là NO vì khác biệt ở từ only vs one of.

Cách sửa: Đọc kỹ từng từ trong statement, đặc biệt là các từ hạn định và trạng từ mức độ.

Lỗi 5: Không nhận ra paraphrase

Khi bài đọc dùng từ đồng nghĩa hoặc cấu trúc khác để diễn đạt cùng quan điểm, nhiều thí sinh không nhận ra mà chọn NOT GIVEN vì không tìm thấy từ y chang trong bài.

Ví dụ phổ biến:

increase → rise, grow, go up, surge
effective → successful, works well, produces results
harmful → damaging, detrimental, poses risks

Cách sửa: Trước khi làm bài, hãy tư duy về các từ đồng nghĩa có thể xuất hiện trong bài đọc. Đây cũng là lý do từ vựng đồng nghĩa (synonyms) là kỹ năng không thể thiếu khi luyện Reading IELTS.

Lỗi 6: Dừng lại quá sớm khi tìm thông tin

Một lỗi ít được nhắc đến nhưng khá phổ biến: thí sinh tìm thấy một đoạn văn có keyword giống statement, đọc một vài câu rồi đưa ra đáp án ngay mà không đọc hết đoạn. Trong khi đó, câu quyết định lập trường của tác giả lại nằm ở câu tiếp theo hoặc ở một đoạn khác.

Cách sửa: Sau khi xác định được vùng thông tin liên quan, hãy đọc kỹ ít nhất 2–3 câu xung quanh trước khi kết luận đáp án.

6. Mẹo nâng cao giúp làm chính xác hơn

Để nâng cao độ chính xác và tránh bẫy trong dạng bài Yes/No/Not Given, bạn có thể áp dụng một số mẹo quan trọng dưới đây.

Nhận biết "ngôn ngữ quan điểm" của tác giả

Trong bài IELTS Reading học thuật (Academic), tác giả thường không trực tiếp nói "I think" hay "In my opinion". Thay vào đó, họ bày tỏ quan điểm qua nhiều cách tinh tế hơn:

Trích dẫn có chọn lọc: Khi tác giả chọn trích dẫn một chuyên gia để ủng hộ luận điểm, đó là cách ngầm bày tỏ sự đồng thuận.
Từ đánh giá (evaluative language): unfortunately, remarkably, surprisingly, crucially, worryingly những từ này tiết lộ thái độ của tác giả.
Cấu trúc nhượng bộ: Although X is true, Y is more important câu này cho thấy tác giả ưu tiên Y hơn X.
Câu kết đoạn (concluding sentences): Thường chứa lập trường rõ nhất của tác giả về vấn đề đang thảo luận.

Quản lý thời gian hiệu quả

Dạng Y/N/NG thường tốn nhiều thời gian hơn các dạng bài khác vì đòi hỏi phân tích sâu hơn. Gợi ý phân bổ thời gian:

Đọc và phân tích tất cả statements: 2–3 phút
Tìm kiếm và đọc đoạn văn liên quan: 1–1,5 phút/câu
Câu NOT GIVEN thường mất nhiều thời gian nhất nếu sau 2 phút vẫn không tìm thấy thông tin, hãy đánh dấu NOT GIVEN và chuyển sang câu tiếp theo, quay lại kiểm tra nếu còn thời gian.

Để kiểm soát tốt hơn quỹ thời gian cho toàn bài Reading, bạn có thể tham khảo thêm 5 cách kiểm soát thời gian thi IELTS Reading hiệu quả nhất.

Luyện tập có chủ đích

Để làm tốt Y/N/NG, không có con đường tắt nào ngoài luyện tập đều đặn. Gợi ý lộ trình luyện tập:

Tuần 1-2: Làm từng câu chậm rãi, phân tích kỹ logic đáp án sau mỗi câu.
Tuần 3-4: Bấm giờ từng bài, rút ngắn dần thời gian.
Từ tuần 5 trở đi: Làm đề thi thực (Cambridge IELTS series) trong điều kiện thi thật.

Đây cũng là lộ trình áp dụng cho các dạng bài khác như Matching Headings hay 6 kỹ năng làm Reading IELTS để chinh phục điểm cao toàn diện.

7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về dạng bài Yes/No/Not Given trong IELTS Reading mà nhiều thí sinh thắc mắc.

1. Nếu bài không nhắc đến chủ đề trong statement, có nên chọn NO không?

Không. Nếu bài hoàn toàn không đề cập đến vấn đề, đáp án là NOT GIVEN. NO chỉ áp dụng khi tác giả có đề cập và bày tỏ quan điểm ngược lại.

2. Có trường hợp nào bài đọc nhắc đến nội dung statement nhưng đáp án vẫn là NOT GIVEN không?

Có và đây là "bẫy" rất thường gặp. Bài đọc có thể nhắc đến chủ đề liên quan, nhưng chỉ mô tả thực tế khách quan mà không bày tỏ quan điểm của tác giả về vấn đề đó. Trong trường hợp này, đáp án vẫn là NOT GIVEN.

3. Tôi có nên đọc toàn bộ bài trước khi làm Y/N/NG không?

Không cần đọc toàn bộ bài. Hãy dùng kỹ năng skimming để nắm ý chính, sau đó scanning để tìm vùng thông tin liên quan đến từng statement. Việc đọc toàn bộ bài sẽ ngốn quá nhiều thời gian. Tham khảo 6 kỹ năng làm Reading IELTS để áp dụng đúng kỹ thuật đọc cho từng dạng bài.

4. Yes/No/Not Given có xuất hiện trong IELTS General Training không?

Ít hơn so với Academic, nhưng vẫn có thể xuất hiện. Cách làm bài hoàn toàn giống nhau.

5. Tôi đang ở band 5.5, dạng bài này có khó với tôi không?

Dạng Y/N/NG đòi hỏi khả năng suy luận về quan điểm, nên sẽ khó hơn một chút so với T/F/NG. Tuy nhiên, nếu bạn nắm vững quy trình 3 bước và tránh được 6 lỗi đã nêu, việc cải thiện độ chính xác là hoàn toàn khả thi. Xem thêm lộ trình học IELTS phù hợp với từng band điểm để có kế hoạch ôn luyện tổng thể.

Dạng bài Yes/No/Not Given trong IELTS Reading tuy khó nhưng hoàn toàn có thể làm tốt nếu bạn:

Hiểu đúng bản chất: Y/N/NG hỏi về quan điểm của tác giả, không phải thông tin thực tế.
Áp dụng đúng quy trình: Xác định keywords → Tìm vị trí trong bài → So sánh logic quan điểm.
Tránh 6 lỗi phổ biến: Đặc biệt là nhầm NO với NOT GIVEN và dùng kiến thức bên ngoài.
Luyện tập đều đặn: Chỉ thực hành nhiều mới giúp bạn nhận dạng paraphrase và "ngôn ngữ quan điểm" nhanh và chính xác.

Nếu bạn muốn được hướng dẫn làm bài theo lộ trình bài bản hơn, hãy tham khảo các khóa học IELTS tại LangGo với đội ngũ giáo viên 8.0+ IELTS, giúp bạn chinh phục mọi dạng bài Reading từ cơ bản đến nâng cao.