Post banner
Trang trí tiêu đề bài viết

Quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh cơ bản và bài tập (có đáp án)

Quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh cơ bản và bài tập (có đáp án)

Cấu tạo từ (word formation) là cách tạo ra từ mới trong tiếng Anh bằng việc thêm tiền tố, hậu tố, ghép từ hoặc chuyển loại từ. Nắm vững quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh giúp bạn mở rộng vốn từ nhanh và xử lý tốt dạng bài word form - một dạng bài xuất hiện thường xuyên trong đề thi.

Bài viết tổng hợp đầy đủ quy tắc, bảng tra cứu và cách làm bài tập cấu tạo từ kèm ví dụ chi tiết.

1. Quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh - từ đơn lẻ 

1.1. Các quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh - Danh từ

Các quy tắc cấu tạo DANH TỪ trong tiếng Anh:

  • “Động từ + ar, /er/, or” để chỉ người hoặc nghề nghiệp.

Ví dụ: Beg (v) => beggar (kẻ ăn mày.), Lie (v) => liar (kẻ nói dối), Teah (v) => Teacher (giáo viên), Drive (v) => Driver (tài xế)...

  • “V + ing /ion/ ment” tạo thành danh từ. (“V-ing” là danh động từ và được xem là danh từ).

Ví dụ: action, invention, conclusion, development, investment, ….

  • “N/ adj + dom/” tạo thành một danh từ khác.

Ví dụ : freedom, wisdom, kingdom - triều đại,….

  • “N/ adj + hood”.

Ví dụ: childhood, brotherhood, neighbourhood,…

  • “N/ adj + ism”: chủ nghĩa gì ....

Ví dụ: “patriotism” - chủ nghĩa yêu nước, “colonialism” - chủ nghĩa đế quốc,….

  • “Adj + ness /ty/ ity”.

Ví dụ: Happiness, laziness, illness, loyalty, possibility,….

  • “V + ant”.

Ví dụ: assistant, accountant,…

  • Chuyển đổi tính từ sang danh từ.

Ví dụ : angry -> anger, brave -> bravery, famous -> fame,…

  • Động từ có thể sửa lại thành danh từ.

Ví dụ : choose -> choice, prove -> proof, sing -> song,…

Chức năng của danh từ: Danh từ đóng vai trò làm chủ ngữ hoặc tân ngữ, có thể làm bổ ngữ của động từ “to be” hay làm tân ngữ của giới từ trong ngữ pháp tiếng Anh thông dụng nhất.

Bảng hậu tố tạo danh từ:

Hậu tố Thêm vào Nghĩa Ví dụ
-er/-or động từ người/vật làm hành động teacher (giáo viên)
-ee động từ người chịu tác động employee (nhân viên)
-ment động từ hành động/kết quả development (sự phát triển)
-tion/-sion động từ quá trình/kết quả decision (quyết định)
-ness tính từ tính chất happiness (hạnh phúc)
-ity/-ty tính từ danh từ trừu tượng ability (khả năng)
-ship danh từ quan hệ/tư cách friendship (tình bạn)
-ism/-ist danh từ/tính từ chủ nghĩa/người communism, pianist
-hood danh từ trạng thái/giai đoạn childhood (tuổi thơ)

1.2. Các quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh - Tính từ

Các quy tắc cấu tạo TÍNH TỪ trong tiếng Anh:

  • “V + able/ ible”.

Ví dụ: eatable, noticeable, accessible, …

  • “N + able/ ible”.

Ví dụ: sensible, honourable,…

  • “N + al”.

Ví dụ : center -> central, nation -> national, industry -> industrial,…

  • “N + ish”.

Ví dụ : childish, foolish,…

  • “N + y”.

Ví dụ : rainy, snowy, starry,…

  • “N + like”.

Ví dụ: childlike, warlike,…

  • “N + ly”.

Ví dụ: daily, manly,…

  • “N + ful/ less”.

Ví dụ: harmful, careless,…

Tìm hiểu về từ đơn lẻ - Quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh
Tìm hiểu về từ đơn lẻ - Quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh

Chuyển động từ thành tính từ. Ví dụ: obey -> obedient, …

→ “Ving/ Ved”. Ví dụ: interesting, interested, …

→ “N + hậu tố ous”, nếu tận cùng là “y” chuyển thành “i” và thêm “s”. Ví dụ: dangerous, advantageous,…

Đuôi “sion” chuyển thành đuôi “sive”. Ví dụ: comprehensive,…

→ “N + ern”. Ví dụ : northern,…

→ “N + en”. Ví dụ : woolen, golden,…

Chuyển danh từ thành tính từ:

Ví dụ: confidence -> confident, difference -> different,…

Đuôi “ance -> antial”:

Ví dụ: circumstance -> circumstantial.

→ “N + ic”. Ví dụ: economic, energic,…

→ “N + some”. Ví dụ: troublesome, quarrelsome,…

→ “N + esque”. Ví dụ : picturesque.

→ “ion -> + ate”. Ví dụ : passionate.

Còn rất nhiều dạng khác, trên đây chỉ là một trong những cấu tạo quan trọng.

Chức năng của tính từ: Tính từ trong tiếng Anh đứng trước dùng để bổ nghĩa cho danh từ, tính từ đứng sau “to be” hoặc “linking verbs”, tính từ có thể đi theo cụm, tính từ có thể đứng sau đại từ bất định, dùng để chỉ tuổi, độ cao.

Bảng hậu tố tạo tính từ:

Hậu tố Nghĩa Ví dụ
-ful đầy, có careful (cẩn thận)
-less thiếu, không có careless (bất cẩn)
-able/-ible có thể comfortable (thoải mái)
-ous có đặc điểm famous (nổi tiếng)
-ive có tính chất creative (sáng tạo)
-al thuộc về natural (tự nhiên)
-y có đặc điểm rainy (có mưa)

1.3. Các quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh - Trạng từ

  • Để tạo nên trạng từ ta công thêm đuôi “ly” vào sau tính từ.

Ví dụ : beautifully, quickly, ….

  • Nhưng có một số trường hợp “y” chuyển thành “i” và thêm “ly”.

Ví dụ : lucky -> luckily, happy -> happily,…

  • Trạng từ với tính từ viết giống nhau.

Ví dụ: fast, late, early, hard.

Lưu ý: “hard”, “harly”, “late”, “lately” đều là trạng từ nhưng nghĩa khác nhau.

Bảng hậu tố tạo trạng từ:

Hậu tố Lưu ý Ví dụ
-ly y → i (happy → happily) quickly (nhanh)
(không đổi) fast/late/early/hard He runs fast.

2. Các quy tác tạo từ trong tiếng Anh: Từ ghép

Bên cạnh các từ đơn, thì từ ghép tiếng Anh cũng là 1 phần kiến thức cơ bản và cốt lõi mà IELTS LangGo muốn hướng dẫn bạn học chuẩn nhất.

2.1. Các quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh - Danh từ ghép

Các quy tắc thông thường nhất là sự ghép tự do hai danh từ với nhau để tạo thành danh từ mới gọi là danh từ ghép. Cách ghép tự do này có thể áp dụng đối với nhiều trường hợp và danh từ ghép có thể là hai từ hoặc một từ, đôi khi mang một nghĩa mới.

Phần lớn danh từ ghép được tạo thành bằng 3 cách sau:

  • Noun + Noun: Các danh từ ghép thường bao gồm hai danh từ được nối với nhau để tạo ra một danh từ mới, mô tả một khái niệm cụ thể. Ví dụ:

👉 "toothbrush" (bàn chải đánh răng) - Danh từ này là sự kết hợp giữa "tooth" (răng) và "brush" (bàn chải).

👉 "bookstore" (cửa hàng sách) - Danh từ này là sự kết hợp giữa "book" (sách) và "store" (cửa hàng).

  • Adjective + Noun: Trong trường hợp này, một tính từ được kết hợp với một danh từ để tạo ra một danh từ ghép. Ví dụ:

    👉 "blackboard" (bảng đen) - Danh từ này là sự kết hợp giữa "black" (đen) và "board" (bảng).

    • Verb + Noun: Đôi khi, danh từ ghép cũng có thể bao gồm một động từ và một danh từ. Ví dụ:

    👉 "swimming pool" (bể bơi) - Danh từ này kết hợp "swimming" (bơi) và "pool" (bể).

    Quy tắc cấu tạo Danh từ ghép trong Tiếng Anh
    Quy tắc cấu tạo Danh từ ghép trong Tiếng Anh

    ❗❗ Lưu ý: Trong cấu tạo “danh từ + danh từ”, danh từ đi trước thường có dạng số ít nhưng cũng có trường hợp ở dạng số nhiều:

    • A vegetable garden (vườn rau)
    • An eye test (kiểm tra mắt)
    • A sports shop (cửa hàng bán đồ thể thao)
    • A goods train (tàu chở hàng)

    Một số ít danh từ ghép có thể gồm ba từ hoặc nhiều hơn:

    • Merry- go- round (trò chơi ngựa quay)
    • Forget- me- not (hoa lưu li)
    • Mother- in- law (mẹ chồng/ mẹ vợ)

    Ví dụ một số danh từ ghép:

    • A tennis club: câu lạc bộ quần vợt
    • A telephone bill: hóa đơn điện thoại
    • A train journey: chuyến đi bằng tàu hỏa
    • Danh động từ + danh từ
    • A swimming pool: hồ bơi
    • A sleeping bag: túi ngủ
    • Washing powder: bột giặt
    • Tính từ + danh từ:
    • A greenhouse: nhà kình
    • A blackboard: bảng viết
    • Quicksilver: thủy ngân
    • A black sheep: kẻ hư hỏng

    Các cách viết danh từ ghép trong tiếng Anh:

    • Hai từ rời: book seller (người bán sách), dog trainer (người huấn luyện chó)
    • Hai từ có gạch nối ở giữa: waste- bin (giỏ rác), living-room (phòng khách)
    • Một từ duy nhất: watchmaker (thợ chế tạo đồng hồ), schoolchildren (học sinh), chairman (chủ tọa).

      2.2. Các quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh - Tính từ ghép

      Tính từ ghép thường gồm hai hoặc nhiều từ kết hợp với nhau và được dùng như một từ duy nhất. Tính từ ghép có thể được viết thành:

      Một từ duy nhất:

      • Life + long -> lifelong (cả đời)
      • Home + sick -> homesick (nhớ nhà)

      Hai từ có dấu gạch nối ở giữa:

      • After + school -> after- school (sau giờ học)
      • Back + up ->back-up/backup (giúp đỡ, phòng hờ)

      Nhiều từ có dấu gạch nối ở giữa

      • A two-hour-long test (bài kiểm tra kéo dài hai giờ)
      • A ten-year-old-boy (cậu bé lên mười)
      Quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh - Tính từ ghép
      Quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh - Tính từ ghép

      Tính từ ghép có thể được tạo thành bởi danh từ + tính từ:

      • Duty-free (miễn thuế) noteworthy (đáng chú ý)
      • Nationwide (khắp nước) blood-thirsty (khát máu)

      Tính từ ghép có thể được tạo thành bởi danh từ + phân từ:

      • Handmade (làm bằng tay) time-consuming (tốn thời gian)
      • Breath- taking (đáng kinh ngạc) heart- broken (đau khổ)

      Tính từ ghép có thể được tạo thành bởi trạng từ + phân từ:

      • ill- equipped (trang bị kém) outspoken (thẳng thắn)
      • well- behaved (lễ phép) high- sounding (huyên hoang)

      Tính từ ghép có thể được tạo thành bởi tính từ + phân từ:

      • Good-looking (xinh xắn) easy-going (thoải mái)
      • Beautiful-sounding (nghe hay) middle-ranking (bậc trung)

      Tính từ ghép có thể được tạo thành bởi tính từ+ danh từ kết hợp với tận cùng –ed:

      • old-fashioned (lỗi thời) absent –minded (đãng trí)
      • fair-skinned (da trắng) artistic- minded (có óc thẩm mỹ)

      3. Các quy tắc tạo từ trong tiếng Anh - thay đổi phụ tố 

      Trong tiếng Anh, một từ có thể được tạo thành bằng cách thêm phụ tố (affixation) vào gốc từ. Phụ tố bao gồm tiền tố (prefixes) và hậu tố (suffixes). Đúng như tên gọi, tiền tố thêm vào đầu của từ gốc và hậu tố sẽ được thêm vào cuối từ gốc, từ đó ta có cách cấu tạo một hình thái từ mới rất phổ biến trong tiếng Anh.

      3.1. Hậu tố tạo động từ

      • -ize (or -ise): "modern" (tính từ) -> "modernize" (động từ) - cải thiện, hiện đại hóa.
      • -en: "soft" (tính từ) -> "soften" (động từ) - làm mềm.
      • -ify: "beauty" (danh từ) -> "beautify" (động từ) - làm đẹp.
      • -ate: "real" (tính từ) -> "reality" (danh từ) -> "realize" (động từ) - nhận ra, thực hiện.
      • -ize: "public" (tính từ) -> "publicize" (động từ) - công khai, công bố.

      3.2. Tiền tố phủ định của tính từ

      • im- (đứng trước tính từ bắt đầu m hoặc p) - Immature, impatient
      • ir- (đứng trước tính từ bắt đầu r) - Irreplaceable. irregular
      • il- (đứng trước tính từ bắt đầu l)
      • Illegal, illegible, illiterate
      • in - Inconvenient, inedible
      • dis - Disloyal, dissimilar
      • un - Uncomfortable, unsuccessful

      Lưu ý: Đối với các tiền tố in-, im-, ngoài ý nghĩa phủ định chúng còn mang nghĩa ‘bên trong; vào trong”.

      Ví dụ: internal, income, import..

      Các tiền tố un- và dis- còn được dùng để thành lập từ trái nghĩa của động từ: tie/untie, appear/disappear..hoặc đảo ngược hành động hành động của động từ: disbelieve, disconnect, dislike, disqualify, unbend, undo, undress, unfold, unload, unlock, unwrap..

      Ngoài ra ra còn có tiền tố phủ định de- và non: decentralize, nonsense…

      3.3. Hậu tố tính từ

      • y: bushy, dirty, hairy…
      • ic: atomic, economic, poetic
      • al: cultural, agricultural, environmental
      • ical: biological, grammatical
      • ful: painful, hopeful, careful
      • less: painless, hopeless, careless
      • able: loveable, washable, breakable
      • ive: productive, active
      • ous: poisonous, outrageous
      Hậu tố tính từ trong Tiếng Anh
      Hậu tố tính từ trong Tiếng Anh

      Hậu tố tạo danh từ:

      Hậu tố

      Ý nghĩa

      Ví dụ

      -er

      -or

      - chỉ người thực hiện một hành động

      - ta còn dùng hậu tố này cho rất nhiều động từ để hình thành danh từ

      Writer, painter, worker, actor, operator

      - er/- or

      Dùng chỉ vật thực hiện một công việc nhất định

      Pencil- sharpener, grater

      Bottle-opener, projector

      -ee

      Chỉ người nhận hoặc trải qua một hành động nào đó

      Employee, payee

      -tion

      -sion

      -ion

      Dùng để hình thành danh từ từ động từ

      Complication, admission, donation, alteration

      -ment

      Chỉ hành động hoặc kết quả

      Bombardment, development

      -ist

      -ism

      Chỉ người

      Chỉ hoạt động hoặc hệ tư tưởng (hai hậu tố này dùng cho chính trị , niềm tin và hệ tư tưởng hoặc ý thức hệ của con người)

      Buddhist, Marxist

      Buddhism, communism

      -ist

      Còn dùng để chỉ người chơi một loại nhạc cụ, chuyên gia một lĩnh vực…

      Guitarist, violinist, pianist

      Economist, biologist

      -ness

      Dùng để hình thành danh từ từ tính từ

      Goodness, readiness, forgetfulness, happiness, sadness, weakness

      -hood

      Chỉ trạng thái hoặc phẩm chẩt

      Childhood, falsehood

      -ship

      Chỉ trạng thái, phẩm chất, tình trạng, khả năng hoặc nhóm

      Friendship, citizenship, musicianship, membershipp

      4. Cách làm bài tập cấu tạo từ trong tiếng Anh

      Dạng word form giải theo 3 bước:

      Bước 1: Xác định từ loại cần điền (dựa vào vị trí chỗ trống).

      Bước 2: Chọn hậu tố/tiền tố tạo đúng từ loại đó.

      Bước 3: Kiểm tra nghĩa (khẳng định/phủ định) và dạng (số nhiều, thì).

      Bảng dấu hiệu nhận biết từ loại:

      Vị trí chỗ trống Từ loại Ví dụ
      Sau mạo từ (a/an/the), sau giới từ (of/for/in) Danh từ the beauty of nature (vẻ đẹp của thiên nhiên)
      Làm chủ ngữ / tân ngữ Danh từ Happiness is important. (Hạnh phúc rất quan trọng.)
      Trước danh từ Tính từ a beautiful girl (một cô gái xinh đẹp)
      Sau động từ nối (be, become, seem) Tính từ She is kind. (Cô ấy tốt bụng.)
      Sau modal (will/can/must), sau "don't" Động từ nguyên thể You must decide. (Bạn phải quyết định.)
      Câu đã đủ chủ-vị, bổ nghĩa động từ Trạng từ (-ly) He runs quickly. (Anh ấy chạy nhanh.)

      Dấu hiệu chọn tiền tố theo nghĩa: phủ định (tính từ) un-, im-, in-, ir-, il-, non-, dis-; phủ định/đảo ngược (động từ) dis-, de-, un-; "quá/thiếu/sai" (động từ) over-, under-, mis-.

      Ví dụ 1: Chọn từ thích hợp tương ứng với A.,B, C, hoặc D để hoàn thành câu sau:

      He cycled ________and had an accident.

      A. careful

      B. careless

      C. carefully

      D. carelessly

      Hướng dẫn: Ta dùng trạng từ bổ nghĩa cho động từ cycle, ta lại chọn carelessly thay vì carefully vì nghĩa của câu.

      -> Đáp án là D.

      Ví dụ 2: Chọn từ thích hợp tương ứng với A.,B, C, hoặc D để hoàn thành câu sau:

      Peter ________ opened the door of cellar, wondering what he might find.

      A. cautious

      B. cautiously

      C. cautional

      D. cautionally

      Hướng dẫn: Peter ________opened the door of the cellar, wondering what he might find. (Peter mở cửa tầng hầm _____, tự hỏi rằng mình có thể tìm thấy gì).

      A: Phương án sai: cautious (tính từ) = thận trọng

      C, D Phương án sai: không có các từ này trong tiếng Anh.

      -> Đáp án là D.

      5. Bài tập luyện tập cấu tạo từ

      Bài 1: Điền dạng đúng của từ trong ngoặc vào chỗ trống

      1. He gets a lot of _________ (ENJOY) from football.

      2. Money doesn’t always bring _________ (HAPPY).

      3. It is _________ (HONEST) to take something that isn’t yours.

      4. My dad gets very _________ (PATIENT) when he has to wait ages for the train.

      5. I want to be a (SCIENCE) when I’m older.

      6. It’s snowing. You need to ride your bike _________ (CAREFUL).

      7. _________ (PERSONAL) speaking, I didn’t like the film.

      8. She's _________ (OBSESS) with fashion. She buys all the fashion magazines.

      Nguồn: British council

      Đáp án

      1. enjoyment (niềm vui, sự thích thú)

      2. happiness (hạnh phúc)

      3. dishonest (không trung thực)

      4. impatient (mất kiên nhẫn)

      5. scientist (nhà khoa học)

      6. carefully (một cách cẩn thận)

      7. personally (một cách cá nhân)

      8. obsessed (có hứng thú, đam mê)

      Bài 2: Điền dạng đúng của từ trong ngoặc vào chỗ trống

      1. The act of _________ should be prohibited under any circumstances. Everyone all has equal rights to vote. (FRANCHISE)

      2. The boss ordered his staff to be ________ with each other in dealing with the company's end-of-year burden. (LABOR)

      3. It is such a _________ story that the mom lost her child when her family immigrated from Africa into Europe. (LUCK)

      4. The mayor was determined that he would do everything in his power to _________ the murder case. (MYSTERY)

      5. The government stressed it was not abandoning its tough __________ policies. (INFLATE)

      6. The woman detected her ________ conditions soon after she felt ill in her body. (CANCER)

      7. I cast my eyes ________ and saw the geese flying in V-line. (HEAVEN)

      8. ________ programs are offered to those who want to do professional training while being paid to work. (SERVICE)

      9. It is inhumane to sell ________ limbs of animals, such as rhinoceros or elephants, in the marketplace. (MEMBER)

      10. He was regarded as a _______ winner as he beat his opponents in three straight sets. (RUN)

      Đáp án:

      1. defranchisement (sự tước quyền)

      2. collaborative (có tinh thần hợp tác)

      3. hard-luck (hard-luck story: câu chuyện kể về sự bất hạnh để nhận được sự thương cảm từ người khác)

      4. demystify (làm rõ)

      5. anti-inflationary (chống lạm phát)

      6. precancerous (tiền ung thư)

      7. heavenward (hướng lên trời)

      8. in-service (tại chức)

      9. dismembered: chặt

      10. runaway (highly successful: rất thành công)

      Bài 3: Điền dạng đúng của từ

      1. Her ______ surprised everyone. (KIND)

      2. This book is very ______. (USE)

      3. He answered ______. (CORRECT)

      4. We need to ______ the process. (SIMPLE)

      5. It is ______ to park here. (LEGAL - phủ định) 

      Đáp án & Giải thích:

      1. kindness 

      Giải thích: sau "her" → danh từ.

      2. useful 

      Giải thích: sau "very" bổ nghĩa → tính từ.

      3. correctly 

      Giải thích: bổ nghĩa động từ → trạng từ.

      4. simplify

      Giải thích: sau "to" → động từ.

      5. illegal 

      Giải thích: tiền tố phủ định.

      Trên đây, IELTS LangGo đã hệ thống cho bạn toàn bộ kiến thức về các quy tắc cấu tạo từ trong tiếng Anh cơ bản kèm những ví dụ cụ thể và bài tập thực hành.

      Hy vọng, qua bài học này, các bạn có thể nắm chắc về cấu tạo từ và vận dụng thành thạo trong quá trình học tiếng Anh. Bên cạnh đó, các bạn có thể đọc thêm nhiều kiến thức hữu ích khác về IELTS Grammar để từng bước chinh phục ngôn ngữ này nhé.

      BACK TO SCHOOL – Trúng Macbook Neo và hàng ngàn quà tặng khác

      BACK TO SCHOOL – Trúng Macbook Neo và hàng ngàn quà tặng khác

      DEAL HỜI HẾT CỠ >> Dành riêng cho học viên đăng ký khóa học IELTS đến hết ngày 31/10

      • Quay số trúng thưởng - Rinh MACBOOK xịn
      • Giảm ngay 350.000đ khi đăng ký khóa 01 Level
      • Ưu đãi học nhóm tới 250.000đ/ học viên
      • Tặng ngay tài khoản Writing Xpert AI KHÔNG GIỚI HẠN
      BACK TO SCHOOL – Trúng Macbook Neo và hàng ngàn quà tặng khác
      Khám phá thêm
      Ảnh ưu đãi form đăng ký 1
      ĐẶT LỊCH TƯ VẤN MIỄN PHÍ LỘ TRÌNH

      Săn ƯU ĐÃI lên tới 12.000.000đ

      Chương trình
      khuyến mãi
      Học viên
      điểm cao
      Khóa tặng
      Speaking - Writing
      Zalo
      Hotline Ưu đãi Tư vấn ngay Điểm cao